Ὁ Χριστιανισμὸς εἶναι θρησκεία, ἢ ὄχι;

Χριστὸς Ἀνέστη!

 

Πολλοὶ σύγχρονοί μας σοφοὶ ἄνθρωποι, ἀποφαίνονται πὼς ἡ Πίστη μας δὲν κατατάσσεται μεταξὺ τῶν θρησκευμάτων, δὲν εἶναι θρησκεία. Ἀσφαλῶς πρόκειται περὶ τοποθετήσεως φιλοχριστιανικῆς ὑπερασπιστικῆς. Βεβαίως στηρίζεται στὴν κριτικὴ ἐξέταση τῶν θρησκευμάτων πάντων, μὴ παραλειπομένου καὶ τοῦ Χριστιανισμοῦ. Μελετῶντας μὲ ὀξύνοια τὶς ποικίλες θρησκευτικὲς διαμορφώσεις, οἱ παραπάνω σοφοὶ ἐπισημαίνουν τὶς ἀβυσσαλέες διαφορὲς μεταξὺ ἀφενὸς τοῦ Χριστιανισμοῦ καὶ ἀφετέρου τῶν ἄλλων θρησκευμάτων.

Ἀλλὰ τὶ φρονοῦν οἱ πανίερες ἀρχετυπίες τῆς Πίστεώς μας, ἐντάσσουν τὴν Ὁμολογία μας μεταξὺ ἢ ἐκτὸς τῶν θρησκευμάτων; Ἀσφαλῶς, ἐκτός: "τὶς δὲ συμφώνησις Χριστῷ πρὸς Βελίαλ" (Β' Κορ. στ' 15). Ὅμως παρότι ὁ ὅρος "θρησκεία" ἀκούγεται ὡς ἀπαρέσκων, ὅμως καὶ τὸν Χριστιανισμὸ χαρακτηρίζουν σαφῶς ὡς θρησκεία. Μάλιστα δίδουν καὶ κάποια χαρακτηριστικὰ γνωρίσματα τῆς πλέον καθαρῆς καὶ ἀμιάντου μορφῆς θρησκείας εἶναι αὐτή: "ἐπισκέπτεται ὀρφανοὺς καὶ χήρας ἐν τῇ θλίψει αὐτῶν", συνάμα δὲ "ἄσπιλον ἑαυτὸν τηρεῖν ἀπὸ τοῦ κόσμου"(Ἰακ. α' 27). Ἔχοντες τὸ παραπάνω ὡς κριτήριο, συνάγεται πὼς ἡ κατ' ἐξοχὴν θρησκεία εἶναι ὁ Χριστιανισμός. Συμπεραίνουμε ὅτι ἡ φράση "ἄσπιλον τηρεῖν ἀπὸ τοῦ κόσμου" εἶναι ἐντολὴ ποὺ ἀπευθύνεται σὲ θρησκεία, ἀποκλειστικῶς τὴν χριστιανική.

Ἀλλὰ ποιὰ εἶναι τὰ χαρακτηριστικὰ τῆς θρησκείας; Πότε μία πράξη ἀνθρώπινη χαρακτηρίζεται θρησκευτική; Θρησκεία εἶναι ἡ πίστη καὶ ἀπόδοση λατρευτικῆς τιμῆς πρὸς ὂν ὑπεραισθητὸ καὶ ὑπεράνθρωπο, πραγματικὸ ἢ φανταστικό: Θεὸς ὑποστατικός, σύμβολο, ἰδέα, φαντασία κλπ. Ταῦτα κατακυρώνονται ὡς δοξασία, θεωρία, ἐμπειρία, κοινωνία, ἐπαφή, ἔκσταση, γνώση, θεολογία, δόγμα. Συναφῶς διαμορφώνεται, μετὰ τὴν ἐσωτερίκευση τὸ ἐξωτερικὸ ἦθος, μέχρι καὶ ἐνδυματολογικῶς. Ταῦτα πάντα στοιχειοθετοῦνται σὲ ἕνα κώδικα δογμάτων καὶ ἐνταλμάτων τῆς ὅποιας θρησκείας.

Πρέπει νὰ ποῦμε ὅτι ἀπὸ τὶς 19 θρησκεῖες μόνο ἡ μία εἶναι ἀληθινή, ἡ Χριστιανικὴ ὁμολογία, πρωταρχικῶς δὲ ἡ ἁγία Ὀρθοδοξία. Οἱ ὑπόλοιπες 18, τὸ λέμε σαφῶς, κατατάσσονται ἀπὸ τὶς συνειδητὰ ἢ ὑποσυνείδητα δαιμονολατρικές, μέχρι καὶ "ἀγγελικές", τοὐτέστιν ψευδοταπεινωτικές: "ἐν ταπεινοφροσύνη καὶ θρησκείᾳ τῶν ἀγγέλων" (Κολ. β' 18). Δεχόμαστε ὅτι καὶ τὸ ἰουδαϊκὸ πίστευμα εἶναι "θρησκεία", "ἡ ἡμετέρα θρησκεία", ὅπως διευκρινίζει ὁ ἀπὸ φαρισαίων Ἀπόστολος Παῦλος (Πρ. κστ' 5). Ἐννοεῖ σαφῶς τὴν "σωματικὴ τῶν ἰουδαίων θρησκείαν"(Εὐσέβιος, Σχόλια εἰς Ψαλμούς, PG 23, 724). Καὶ τῶν Ἁγίων Τεσσαράκοντα Μαρτύρων ποὺ ἦσαν "Χριστιανοὶ κατὰ τὴν πίστιν καὶ εὐσεβεῖς κατὰ τὴν θρησκείαν" (Ἁγ. Γρηγόριος Νύσσης, Ἐγκώμιον, αὐτ. PG 46, 776).

Κατ' ἐπέκτασιν καὶ αὐτὸς ποὺ νομίζει ὅτι εἶναι θρῆσκος καὶ δὲν χαλιναγωγεῖ τὴ γλῶσσα του, "δοκεῖ θρῆσκος εἶναι, μὴ χαλιναγωγῶν γλῶσσαν αὐτοῦ", ματαίως θρησκεύει (Ἰακ. α' 26).

Ὥστε ὁ Χριστιανισμὸς εἶναι μὲν θρησκεία, ὅμως τὴν ὑπερβαίνει. Ὅπως ἕνας ἄνθρωπος ἅγιος: εἶναι μὲν ἄνθρωπος, ὅμως ὑπερβαίνει τὸν κοινὸ ἄνθρωπο.

 

Ἀναστάσιμες εὐχὲς καὶ ἰαχές

δ.μ.

1 Μαΐου 2026

0 Σχόλια